Các đại biểu dự hội nghị
Dự lễ có đồng chí Nguyễn Xuân Lưu - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội; Tiến sĩ Darlie Oommen Koshy - Phó Chủ tịch Hội đồng Thủ công Thế giới; cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, các vị khách quốc tế, nghệ nhân, thợ giỏi, doanh nghiệp và đông đảo cộng đồng làng nghề.
Đoàn đại biểu xã Sơn Đồng do đồng chí Nguyễn Trúc Anh - Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã làm Trưởng đoàn. Cùng dự có đồng chí Phạm Gia Lộc - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; đồng chí Nguyễn Thị Thanh - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã; các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND, UB MTTQ xã; đại diện các ban ngành, đoàn thể; Hội nghệ nhân thợ giỏi làng nghề Sơn Đồng.
Đồng chí Nguyễn Xuân Lưu - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội phát biểu tại buổi lễ
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Xuân Lưu - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh, sự kiện có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị nghề thủ công truyền thống của Thủ đô, đồng thời khẳng định vị thế và sức sáng tạo của các làng nghề Hà Nội trên trường quốc tế. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, Hà Nội hiện có 1.350 làng có nghề và làng nghề truyền thống, trong đó 337 làng nghề đã được công nhận. Làng nghề Sơn Đồng được nhân dân cả nước biết đến với nghề Điêu khắc tạc Tượng, đồ thờ - sơn son thếp vàng, thếp bạc và tu bổ tôn tạo công trình văn hóa từ lâu đời. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, cho đến nay, nghề mỹ nghệ Sơn Đồng tiếp tục phát triển mạnh mẽ.
Nghề chế tác đồ thờ, tượng phật tại làng Sơn Đồng đã có từ rất lâu. Theo Ngọc phả Thần tích, vào năm Thái Bình thứ sáu (976) đời Tiền Lê, có bậc Đức Thánh Đào Trực, người Phú Thọ, du quan đến Sơn Đồng, cảm mến cảnh sắc thanh tú, đất khí linh thiêng. Ngài lưu lại, khai sáng nghề tạc tượng, sơn son thếp vàng, đục hoành phi, chạm câu đối, truyền nghề cho dân sở tại. Qua bao biến thiên lịch sử, Sơn Đồng vẫn bền chí giữ nghề, truyền lửa, dựng nghiệp.
Sản phẩm chủ yếu của làng nghề điêu khắc gỗ Sơn Đồng là các tượng Phật, tượng Đức Thánh, những người anh hùng, các linh vật thờ như ông Ngựa, ông Hạc, hoành phi, câu đối, cuốn thư, án gian, ban thờ... Tất cả được sơn son, thếp vàng, thếp bạc mang những nét linh thiêng. Nghề truyền thống Sơn Đồng được người dân nơi đây gìn giữ qua bao đời. Cũng có những khi nghề tưởng chừng như mai một nhưng nhiều người thợ yêu nghề nơi đây vẫn kiên trì với những nét đục chạm trong làng vẫn truyền dạy lại cho con cháu.
Không chỉ dừng lại ở việc giữ nghề, người dân Sơn Đồng đang bước đi mạnh mẽ trên hành trình hội nhập. Trong quá trình thẩm định các tiêu chuẩn để được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là thành viên của Mạng lưới các thành phố Thủ công sáng tạo thế giới vào năm 2025, làng nghề Sơn Đồng đã được đoàn thẩm định đánh giá cao. Không chỉ thu hút bởi hàng trăm mẫu vẽ, hoa văn, sắc phong, hiện vật cổ được sưu tầm và trưng bày sinh động, tái hiện rõ nét tiến trình phát triển của nghề tại Trung tâm thiết kế sáng tạo, những người thợ Sơn Đồng, các hộ sản xuất đã cho đoàn thẩm định và du khách quốc tế đến thăm những trải nghiệm thú vị với tay nghề của thợ giỏi và các xưởng sản xuất quy mô.
Từ một làng nghề truyền thống hàng nghìn năm tuổi, Sơn Đồng hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ để hội nhập toàn cầu. Làm nghề không chỉ tạo việc làm, bảo đảm sinh kế cho người dân mà còn đóng vai trò giữ gìn bản sắc truyền thống văn hóa giữa guồng quay hiện đại hóa. Mỗi con ngõ, mỗi mái nhà nơi đây đều có các dấu ấn về truyền thống, nơi bàn tay tài hoa của người thợ đã tạo ra những tác phẩm mang linh hồn văn hóa Việt.
Vừa giữ hồn cốt dân tộc, vừa ứng dụng công nghệ, sáng tạo hiện đại, người thợ Sơn Đồng đang viết tiếp câu chuyện về làng nghề Việt Nam trong kỷ nguyên mới - nơi tinh hoa truyền thống hòa cùng nhịp sống hiện đại, đưa thương hiệu "Đồ thờ Sơn Đồng" vươn tầm thế giới.
Hiện nay, xã Sơn Đồng đang xây dựng ứng dụng vào bản đồ số để phục vụ phát triển du lịch và số hóa dữ liệu để quản lý các công trình có giá trị văn hóa, các tư liệu sản xuất và các sản phẩm đặc sắc của làng nghề Sơn Đồng.
Các hoạt động tại buổi lễ
Để chuẩn bị cho sự kiện, xã Sơn Đồng đã huy động khoảng 30 nghệ nhân trực tiếp tham gia trình diễn, đồng thời bố trí không gian trưng bày sản phẩm với quy mô khoảng 800m² tại Hoàng Thành Thăng Long. Bên cạnh đó, Ban Khánh tiết Đền Thượng và Đình làng Sơn Đồng đã huy động 70 người tham gia chương trình nghệ thuật chào mừng, tái hiện nghi lễ rước Tổ nghề truyền thống đặc sắc, góp phần tôn vinh giá trị văn hóa làng nghề. Công tác hậu cần như phương tiện vận chuyển, trang phục, đạo cụ… được chuẩn bị chu đáo, sẵn sàng phục vụ sự kiện.
Tiến sĩ Darlie Oommen Koshy - Phó Chủ tịch Hội đồng Thủ công thế giới phát biểu tại buổi lễ
Phát biểu tại buổi lễ, Tiến sĩ Darlie Oommen Koshy - Phó Chủ tịch Hội đồng Thủ công thế giới gửi lời chúc mừng tới các nghệ nhân và cộng đồng làng nghề Sơn Đồng; đồng thời khẳng định "tên tuổi" của làng nghề không chỉ làm giàu thêm bản sắc văn hóa Việt Nam mà còn góp phần làm phong phú di sản văn hóa của thế giới.
Nhân dịp này, từ ngày 8/5 đến 10/5, tại Hoàng thành Thăng Long, thành phố Hà Nội tổ chức các hoạt động trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm làng nghề tiêu biểu của Hà Nội và các tỉnh, thành phố trong cả nước./.